De cijfers zijn groot. De ambitie is groter. De Amerikaanse overheid gooit 5 miljard dollar tegen de muur om te zien wat blijft hangen, en verwacht dat AI dit allemaal zal opvangen. Dit is geen pilotprogramma. Het is een volledige implementatie.

Vijftien federale agentschappen zijn nu in de mix. Gezondheid, energie, defensie, transport. Ze krijgen allemaal een stukje van de taart. Het doel? Pak wetenschappelijke problemen aan die al tientallen jaren aanslepen. We hebben het over het vinden van de grondoorzaken van chronische ziekten. Het versnellen van de ontdekking van geneesmiddelen, zodat we niet in dezelfde cycli vastzitten. Bouwmaterialen ontwikkelen die na een paar winters niet verbrokkelen.

Michael Kratsios, de belangrijkste technologieadviseur van Trump, legde het uit. Wetenschappers zullen toegang krijgen tot de enorme supercomputers van het ministerie van Energie. Ze krijgen AI-tools. Ze krijgen gespecialiseerde datasets. Het is een toolkit die is ontworpen om experimenten uit te voeren met een snelheid die de menselijke hersenen alleen niet kunnen evenaren.

“Het Witte Huis helpt alle verschillende instanties die op verschillende domeinen werken samen te brengen om ze onderdeel te maken van deze grotere inspanning op het gebied van AI voor de wetenschap,” vertelde Kratsios aan Reuters.

Dit is wat ‘AI voor de wetenschap’ in de praktijk eigenlijk betekent. Niet alleen chatbots. Echte algoritmen die echte gegevens verwerken.

De politiek van het financieren van wetenschap

Er vindt hier een verschuiving plaats. Een structurele. Het Witte Huis bracht dinsdagavond een rapport uit. Het schetst een plan om de manier te herzien waarop federaal onderzoeksgeld door het systeem beweegt.

In plaats van cheques naar universiteiten te sturen, wil de regering individuele wetenschappers rechtstreeks ondersteunen. Ze willen specifiek het gebruik van AI financieren. Minder bureaucratie. Meer controle. Het rapport stelt dat federale steun voor de wetenschap ‘politiek verantwoording moet afleggen’.

Vertaling: het Witte Huis wil precies weten waar elke dollar naartoe gaat. En waarom het daar naartoe ging.

Dit past in het bredere patroon van de tweede regering-Trump. Meer controle. Minder vertrouwen in bestaande structuren. Federale rechtbanken hebben zich al teruggetrokken. Een beroepspanel oordeelde in januari dat de regering niet zomaar kan bezuinigen op de federale subsidies van de National Institutes of Health. Die universiteiten zijn voorlopig beschermd. Maar de druk neemt toe.

Waarom gegevens belangrijker zijn dan computers

AI-modellen hebben honger. Ze hebben data nodig om patronen te vinden. Ze hebben het nodig om voorspellingen te kunnen doen. Ze hebben het nodig om beslissingen te automatiseren die vroeger jaren duurden.

De Amerikaanse overheid beschikt over enkele van de grootste en meest gedetailleerde datasets ter wereld. Records over chemicaliën. Kritieke mineralen. Gezondheid van de patiënt. Het is een onaangeboorde goudmijn aan informatie.

Het initiatief van $5 miljard is in wezen een financieringsmechanisme om AI-modellen te trainen op basis van deze specifieke overheidsgegevens. Kratsios zegt dat het een kans is om algoritmen te gebruiken om wetenschappelijke vragen te beantwoorden die we nog niet eens hebben gesteld.

Het is een gok. Als de modellen werken, krijgen we antwoorden. Snel. Als ze falen, hebben we 5 miljard dollar om daarvoor te laten zien. En veel boze wetenschappers.

Welke instanties krijgen het geld eigenlijk? Welke algoritmen worden getraind? De details zijn schaars. Maar de bedoeling is duidelijk. De overheid zet in op AI om het onoplosbare op te lossen. En hij wil de vingers de hele weg aan het stuur houden.

We zullen zien of de supercomputers resultaat opleveren. Of als ze alleen maar lawaai maken.