Frederick Austerlitz, in de wereld bekend als Fred Astaire, danste niet alleen. Hij veranderde de manier waarop de hele industrie naar beweging op het scherm keek. Geboren in Omaha, Nebraska, op 10 mei 1899, bracht hij zijn laatste dagen door in Los Angeles voordat hij op 22 juni 1987 overleed. Maar zijn nalatenschap staat niet in data of locaties. Het zit in het enorme gewicht van zijn invloed.
Zijn carrière begon niet in een bioscoop. Het begon op een vaudeville-podium. Toen hij nog maar zeven jaar oud was, trad hij al op samen met zijn zus Adele Austerlitz. Ze bouwden een populaire act van de grond af op. In 1917 hadden ze hun Broadway-debuut gemaakt. Het duo bleef meer dan tien jaar aan de top van het podiumcircuit en scoorde hit na hit totdat Adele in 1932 besloot met pensioen te gaan. Fred ging solo, en de rest is geschiedenis.
Het Rogers-partnerschap en technisch meesterschap
Toen hij naar Hollywood overstapte, zette hij niet alleen zijn stappen. Hij bracht een niveau van verfijning dat niemand eerder had gezien. Zijn eerste grote filmsucces met Ginger Rogers kwam in 1933 met Flying Down to Rio. Dat partnerschap was geen toevalstreffer. Het werd de gouden standaard voor musicals en bleef tot 1939 gestaag van kracht. Hun chemie was niet alleen maar romantisch. Het was kinetisch. Ze lieten complexe choreografieën eruitzien alsof ze per ongeluk gebeurden.
De techniek van Astaire was zo nauwkeurig dat het moeiteloos leek. Hij had geen formele zangopleiding. Zijn zangstem was rauw, ongepolijst. Toch bewonderden de grootste songwriters van zijn tijd het. Ze schreven voor hem omdat ze zijn ritme begrepen. Hij probeerde geen operazanger te worden. Hij probeerde een verlengstuk van de muziek te zijn.
Naoorlogse samenwerkingen en nalatenschap
In de jaren veertig en vijftig vertrouwde hij niet alleen op Rogers. Hij werkte samen met andere krachtige dansers. Hij deelde het scherm met Eleanor Powell, een taplegende op zichzelf. Hij danste met Cyd Charisse, wiens benen eeuwig door leken te gaan. Hij trad zelfs op naast Judy Garland, waarbij hij haar vocale sterrenkracht combineerde met zijn fysieke precisie.
Hij stopte niet toen het studiosysteem instortte. In 1971 stopte hij met het reguliere filmwerk. Maar hij verdween niet. Hij verscheen af en toe op televisie en in geselecteerde films, waarbij hij altijd zijn ijskoude houding handhaafde.
Zijn combinatie van verfijnde, schijnbaar moeiteloze gratie en technische virtuositeit bracht een revolutie teweeg in de populaire dansvoorstellingen.
Waarom doet hij er nog steeds toe? Kijk naar een moderne musical. Kijk hoe een hoofdrolspeler beweegt. Je ziet de geest van Astaire. Hij bewees dat dans in film niet alleen maar decoratie was. Het was verhalen vertellen. Hij zette stappen om in dialoog.
Hij verliet Omaha. Hij veroverde Broadway. Hij definieerde het zilveren scherm. Maar heeft hij ooit echt rust gehad? Het lijkt erop dat de danspasjes nooit echt stoppen.
