Chili. Hoge grond. Het Vera C. Rubin Observatorium heeft lang genoeg gewacht. Na twaalf maanden rommelen met de wijzerplaten rolt eindelijk de rode loper uit voor de Legacy Survey of Space and T
ik. Het is op dit moment de grootste deal in de astronomie. Een gigantische scan van het universum die het meest gedetailleerde record belooft te worden dat we ooit op schijf hebben gezet.
Brian Stone van de NSF hield zich niet in. “Vandaag beginnen we met het filmen van de grootste kosmosfilm ooit gemaakt”, zei hij. Een mooie uitdrukking voor een stortvloed aan pixels.
Tien jaar lang zal Rubin elke nacht 10 terabytes aan nachtelijke hemelgegevens op onze schoot dumpen. Honderden afbeeldingen in hoge resolutie. Elk ervan bedekt een stukje hemel dat 40 keer groter is dan de volle maan. We kijken naar bijna de hele hemel van het zuidelijk halfrond, vastgelegd in pijnlijke, prachtige details.
“Miljoenen waarschuwingen… laten zien dat Rubin zijn taak aankan.”
Waarom? Omdat dingen veranderen. Dat is het punt. Rubin is niet alleen een camera. Het is een alarmsysteem voor de hemel. Supernova explodeert. Asteroïden komen binnendrijven. Kometen vliegen voorbij. Het merkt de verandering voordat iemand anders knippert.
Phil Marshall van Stanford is nu al onder de indruk. De testrun genereerde miljoenen waarschuwingen. Slechts twee maanden later vonden ze meer dan 11.00 nieuwe asteroïden. Elfduizend. We wisten niet eens dat die zich daar verborgen hielden. Nu begint de inventarisatie serieus. Het zal de meest complete lijst zijn van rommel uit het zonnestelsel die we hebben. Ooit.
Maar kijk verder omhoog. Voorbij de asteroïden. Het onderzoek levert een kaart van de Melkweg op die zo dik is dat je erin kunt verdwalen. Dan lijkt het dieper. In het donker.
Een vroege opname toonde een zee van sterren, gaswolken en verre sterrenstelsels. Prachtig, zeker. Maar de kracht is niet in beeld. Het gaat om het steeds opnieuw maken van dezelfde foto, tien jaar lang. De verschillen vertellen ons wat belangrijk is. Hoe snel dijt het heelal uit? Waar trekt de donkere materie aan de touwtjes? Wij weten het nog niet. Misschien zullen we dat nu doen.
Hoe zit het met de ‘Little Red Dots’ JWST die in het vroege heelal werd gevonden? Chris Lintott heeft het daarover en probeert het mysterie te begrijpen. Rubin zou daar ook kunnen helpen, ook al is het nog vroeg.
De datastroom begint nu. Het stopt eigenlijk nooit. We gaan tien jaar lang naar de hemel kijken en hopen dat we er iets van kunnen begrijpen voordat de harde schijf vol raakt. Of misschien, heel misschien, vinden we iets waar we niet naar op zoek waren
