Skamieniała ambra zachowuje nie tylko formy życia, które istniały miliony lat temu, ale także rejestruje momenty powiązań ekologicznych, w tym możliwe pasożytnictwo i interakcje symbiotyczne. Nowe badanie opublikowane w Frontiers in Ecology and Evolution szczegółowo opisuje analizę morfologiczną sześciu próbek ambry z regionów Morza Bałtyckiego, Dominikany i Birmy, dostarczając bezprecedensowych danych na temat zachowania starożytnych owadów.
Okno na życie prehistoryczne
Paleontolog dr José de la Fuente z Instytutu Łowisk i Łowiectwa wyjaśnia: „Inkluzje w bursztynie reprezentują możliwe interakcje między różnymi organizmami kształtującymi środowisko”. W badaniu zbadano bursztyn pochodzący z okresów kredy, eocenu i oligocenu, obejmujący okres 99–23 milionów lat temu, aby odkryć skamieniałe mrówki wraz z innymi uwięzionymi stworzeniami. Zjawisko to, znane jako synkluzja, jest rzadkie, ale ma niezwykle pouczającą wartość.
W badaniu rozróżniono „mrówki macierzyste” (wczesne formy niemające współczesnych potomków) i „mrówki koronne” (przodkowie wszystkich żyjących gatunków mrówek), a także bardziej zaawansowane „mrówki piekielne”. Znalezienie obu typów w ambrze daje wyraźniejszy obraz ewolucji mrówek na przestrzeni dziesiątek milionów lat.
Dowody starożytnych interakcji
Naukowcy użyli potężnych mikroskopów, aby dokładnie zmierzyć odległości między mrówkami i innymi owadami wewnątrz ambry. W trzech próbkach mrówki znajdowały się w pobliżu roztoczy, co wskazuje na bezpośrednie powiązanie.
- W jednym przypadku znaleziono mrówkę koronną z dwoma roztoczami, tak blisko, że mogły na niej podróżować.
- Inna próbka zawierała mrówkę łodygową i pająka.
- Trzecia zawierała piekielną mrówkę, ślimaka, stonogę i niezidentyfikowane owady.
Najbardziej przekonujące dowody pochodzą z czwartej próbki, w której mrówka macierzysta znajdowała się zaledwie 4 mm od roztocza, co wskazuje na możliwość zarówno komensalizmu (roztocze wykorzystuje mrówkę do transportu), jak i pasożytnictwa (roztocze żeruje na mrówce).
Pasożytnictwo czy darmowe wycieczki?
Badanie sugeruje dwa główne scenariusze tych bliskich interakcji:
- Komensalizm: Roztocza mogą przyczepiać się do mrówek i rozprzestrzeniać się do nowych siedlisk.
- Pasożytnictwo: Kleszcze mogą wykorzystywać mrówki jako żywicieli podczas transportu i żerują na nich.
Choć trudno jednoznacznie potwierdzić te działania, bliskość organizmów występujących w ambrze czyni te interakcje wysoce prawdopodobnymi. Odkrycie to jest znaczące, ponieważ sugeruje, że złożone zależności ekologiczne istniały znacznie wcześniej, niż wcześniej sądzono.
Przyszłe badania i znaczenie kopalnej ambry
Dalsze badania, w tym tomografia komputerowa, mogą ujawnić struktury przyczepów na kleszczach, dostarczając bardziej przekonujących dowodów na istnienie ich towarzyszy. „Aby ulepszyć analizę interakcji między różnymi organizmami w inkluzjach kopalnych ambry, w przyszłych badaniach należy wykorzystywać zaawansowane techniki obrazowania” zauważa dr de la Fuente.
Odkrycia te nie tylko rzucają światło na zachowania owadów i zwyczaje środowiskowe sprzed milionów lat, ale także ukazują niezwykły potencjał konserwacyjny bursztynu. Badanie podkreśla wartość tych inkluzji jako kluczowego dowodu na zrozumienie prehistorycznych ekosystemów i ewolucji interakcji międzygatunkowych.
Badania potwierdzają, że inkluzje w bursztynie to nie tylko piękne przedmioty, ale zawierają ważne informacje na temat zachowań i zwyczajów starożytnych owadów.
