Dziecięca fascynacja kijankami sprawiła, że biolog Anthony Waddle stał się liderem ochrony płazów. Obecnie prowadząc najnowocześniejsze badania w Australii, Waddle opracowuje radykalne strategie – od ogrzewanych schronień po modyfikacje genetyczne – w celu zwalczania chytridiomykozy, choroby dziesiątkującej populacje żab na całym świecie.
Pogotowie dla płazów: dlaczego żaby są ważne
Żaby i inne płazy stoją w obliczu kryzysu wyginięcia. Chytridiomykoza zniszczyła już 90 gatunków, a ponad 500 jest zagrożonych. Nie chodzi tylko o utratę charyzmatycznego zwierzęcia; Płazy odgrywają kluczową rolę w ekosystemach, kontrolując populacje owadów (w tym wektorów chorób) i kryjąc potencjał rewolucyjnych odkryć medycznych. Ich skóra może okazać się kluczem do opracowania nowych, nieuzależniających środków przeciwbólowych i alternatyw dla antybiotyków.
Od cegieł do biotechnologii: innowacyjne podejście Waddle’a
Praca Waddle’a rozpoczęła się od prostej obserwacji: wyższe temperatury tłumią rozwój grzybów. Doprowadziło to do budowy małych „saun” – ceglanych schronień przykrytych szklarniami – zaprojektowanych w celu podniesienia temperatury ciała żab w chłodniejszych miesiącach. Eksperyment zakończył się sukcesem: żaby przebywające w ogrzewanych pomieszczeniach wykazywały zwiększoną odporność na grzyba.
Jednak Waddle na tym nie poprzestał. Dostrzegając potrzebę szerszych rozwiązań, zwrócił się w stronę szczepień i biologii syntetycznej. Obecnie prowadzi projekty szczepień i wypuszczania na wolność setek zielonych i złotych żab, mając nadzieję na wzmocnienie malejącej populacji. W przypadku gatunków, których nie można zaszczepić, takich jak zagrożona żaba południowa, jego zespół rozpoczyna eksperymenty z zastąpieniem genów.
„Nie możemy bezmyślnie wprowadzać genów do żab, ale na poziomie badań musimy przyjrzeć się biologii syntetycznej… zaczniemy używać tych technik na wolności w celu ochrony środowiska”. – Antoni Waddle
Debaty etyczne wokół interwencji genetycznej
Biologia syntetyczna – edycja organizmów poprzez zmianę ich materiału genetycznego – pozostaje kontrowersyjna. Chociaż zwolennicy postrzegają to jako narzędzie do zwalczania wąskich gardeł genetycznych i zwiększania odporności na choroby, krytycy wyrazili obawy etyczne i ostrzegali przed potencjalnymi niezamierzonymi konsekwencjami. Pomimo tych debat Waddle uważa, że kontrolowane zastosowania biologii syntetycznej są konieczne. Jego celem jest przetestowanie tych metod na kilku australijskich gatunkach, a długoterminowym celem jest udostępnienie skutecznych rozwiązań na całym świecie.
Promień nadziei dla ochrony płazów
Australijska herpetolog dr Jody Rowley opisuje pracę Waddle’a jako „promień nadziei”, zauważając, że ponad 40% gatunków płazów jest już zagrożonych wyginięciem. Jego podejście, łączące natychmiastowe środki, takie jak ogrzewane schronienia, z rozwiązaniami długoterminowymi, takimi jak inżynieria genetyczna, stanowi odważną próbę odwrócenia trendu.
Nienasycona ciekawość i zapał Waddle’a – wywołane dzieciństwem spędzonym na oglądaniu kijanek – przesuwają granice biologii ochrony przyrody. Wyzwania są ogromne, ale jego optymizm i zaangażowanie sugerują potencjalny punkt zwrotny w walce o ocalenie płazów przed wyginięciem.
