Extreem duurlopen, met name ultramarathons, lijkt een snellere veroudering van de rode bloedcellen te veroorzaken dan kortere races. Nieuw onderzoek wijst uit dat het lichaam tot het uiterste drijven over lange afstanden aanzienlijke cellulaire schade veroorzaakt. Hoewel lichaamsbeweging essentieel is voor de gezondheid, suggereert dit onderzoek een drempel waarbij intensiteit op biologisch niveau schadelijk kan worden.
Hoe ultramarathons de rode bloedcellen onder druk zetten
Onderzoekers van de Universiteit van Colorado Anschutz analyseerden bloedmonsters van ultramarathonlopers (170 km) en trailracers op kortere afstanden (40 km). Beide groepen ondervonden meer schade door reactieve zuurstofsoorten – moleculen die zich van nature ophopen naarmate cellen ouder worden. De ultramarathongroep vertoonde echter substantieel meer schade.
Volgens Angelo D’Alessandro, een van de hoofdonderzoekers: “Het bloed na een ultramarathon lijkt op het bloed van iemand die net door een auto is aangereden.” Dit betekent dat rode bloedcellen sneller schade opbouwen en sneller verouderen. Uit de studie bleek ook dat de cellen van de langeafstandslopers naar een bolvorm verschoven, waardoor ze minder efficiënt waren in het leveren van zuurstof en waarschijnlijker werden uitgefilterd door de milt.
Waarom dit belangrijk is
Rode bloedcellen transporteren zuurstof door het hele lichaam. Versnelde veroudering van deze cellen betekent dat het lichaam harder moet werken om het zuurstofniveau op peil te houden, wat mogelijk kan leiden tot tijdelijke onderdrukking van het immuunsysteem, bloedarmoede en andere gezondheidscomplicaties. Het onderzoek laat geen schade op de lange termijn zien, maar roept wel vragen op over de cumulatieve effecten van herhaalde ultramarathons.
De wetenschap achter stress
De verhoogde stress op de rode bloedcellen is waarschijnlijk te wijten aan de combinatie van ontstekingen en krachtige circulatie tijdens extreme inspanning. Het lichaam reageert op intensieve inspanning door de zuurstofbehoefte te verhogen, wat leidt tot hogere niveaus van reactieve zuurstofsoorten en cellulaire schade.
Hoewel het onwaarschijnlijk is dat de daling van het aantal rode bloedcellen met 10% bij ultramarathonlopers onmiddellijke bloedarmoede zal veroorzaken, onderstreept het wel de aanzienlijke fysiologische tol van deze races. De onderzoekers bestuderen nu hoe lang deze effecten aanhouden en of ze de prestaties beïnvloeden.
De bevindingen suggereren dat het lichaam mogelijk aangeeft dat er behoefte is aan meer veerkracht bij duurlopen, maar het blijft onduidelijk of deze schade uiteindelijk gunstig of schadelijk is.
Verder onderzoek is nodig om te bepalen of herhaalde ultramarathons op de lange termijn gevolgen voor de gezondheid hebben. Voorlopig moeten hardlopers zich ervan bewust zijn dat deze gebeurtenissen extreme stress op het lichaam veroorzaken, vooral op cellulair niveau.
