SpaceX heeft een ongekend verzoek ingediend bij de Amerikaanse Federal Communications Commission (FCC) om 1 miljoen orbitale datacentersatellieten te lanceren. Deze stap, die begin 2026 werd onthuld, doet eerdere voorstellen in het niet vallen, waaronder SpaceX’s eigen aanvraag uit 2019 voor 42.000 Starlink-satellieten. Het doel van het bedrijf is om kunstmatige intelligentie (AI) aan te drijven met ruimtegebaseerde infrastructuur, en de schaal van dit project duidt op een dramatische verschuiving in de manier waarop we naar de orbitale ruimte kijken.
De grondgedachte achter orbitale datacenters
De vraag naar energie-intensieve AI-verwerking stimuleert de belangstelling voor orbitale datacenters. In tegenstelling tot faciliteiten op aarde hebben satellieten toegang tot continu zonlicht, waardoor ze ononderbroken stroom kunnen leveren. SpaceX-CEO Elon Musk heeft dit opgevat als een stap in de richting van het worden van een ‘beschaving op Kardashev II-niveau’ – een maatstaf voor technologische vooruitgang. Het bedrijf domineert al de lage baan om de aarde met zijn Starlink-internetconstellatie (ongeveer 9.500 actieve satellieten, die slechts 1% van de voorgestelde nieuwe vloot vertegenwoordigen), maar het nieuwe project is van een geheel andere omvang.
Botsingsrisico en haalbaarheid van lancering
De bestaande satellietomgeving is al druk. SpaceX alleen al moest 300.000 potentiële botsingen in 2025 ontwijken. Het toevoegen van nog eens een miljoen satellieten zal deze risico’s vergroten. Musk beweert echter dat de herbruikbare Starship-raket van SpaceX – de krachtigste ooit gebouwd – jaarlijks miljoenen tonnen in een baan om de aarde kan brengen, waardoor de inzet haalbaar wordt. Hij voorziet dat lanceringen elk uur plaatsvinden, met een gewicht van 200 ton per vlucht.
Regelgevingshindernissen en internationale concurrentie
De FCC zal de aanvraag van SpaceX beoordelen en openstellen voor openbaar commentaar alvorens een beslissing te nemen (wat maanden kan duren). SpaceX heeft verzocht om ontheffing van de gebruikelijke eis om binnen zes jaar de helft van de constellatie in gebruik te nemen, met het argument dat optische communicatie interferentie tot een minimum zal beperken. Ondertussen heeft China ook een aanvraag ingediend bij de Internationale Telecommunicatie Unie (ITU) van de VN voor 200.000 satellieten. Hoewel er geen harde grenzen bestaan voor het aantal satellieten, wordt het opereren boven de 100.000 uiterst moeilijk te beheren.
Impact op astronomie en wetenschappelijke ontdekkingen
De voorgestelde megaconstellatie roept zorgen op over lichtvervuiling en interferentie met astronomische waarnemingen. Studies suggereren dat het toevoegen van 500.000 satellieten bijna elk telescoopbeeld zou besmetten, waardoor de wetenschappelijke vooruitgang zou worden belemmerd. Orbitale datacenters, met hun grote zonnepanelen en warmteradiatoren, kunnen zelfs nog disruptiever zijn. SpaceX beweert dat het zal samenwerken met de wetenschappelijke gemeenschap, maar de enorme omvang van het project doet twijfel rijzen over die belofte.
Is dit ernstig?
Deskundigen vragen zich af of SpaceX werkelijk deze extreme schaal nastreeft. Ruth Pritchard-Kelly, een expert op het gebied van satellietregulering, suggereert dat het voorstel een ‘shock and awe’-tactiek kan zijn, waarbij de daadwerkelijke inzet waarschijnlijk kleiner zal zijn. SpaceX en de FCC hebben nog niet gereageerd op verzoeken om commentaar.
Uiteindelijk markeert de ambitie van SpaceX om 1 miljoen satellieten in te zetten een cruciaal moment in de ontwikkeling van de ruimte-infrastructuur. Of dit een realistisch plan is of een strategische manoeuvre valt nog te bezien, maar het onderstreept de groeiende commercialisering van de ruimte en de escalerende concurrentie om ruimtebronnen.
