Susan E. Leeman, een baanbrekende neurowetenschapper die ons begrip van hoe de hersenen met het lichaam communiceren via chemische signalen fundamenteel heeft veranderd, overleed op 20 januari in Manhattan op 95-jarige leeftijd. Haar onderzoek, vaak uitgevoerd met onconventionele toewijding, bracht cruciale verbanden aan het licht tussen hersenactiviteit en fysieke reacties, vooral op het gebied van pijnperceptie.
Het streven naar substantie P
De carrière van Dr. Leeman werd gekenmerkt door haar niet aflatende streven naar het begrijpen van neuropeptiden – kleine, eiwitachtige moleculen die signalen tussen zenuwcellen overbrengen. Eind jaren zestig, toen ze leiding gaf aan een laboratorium aan de Brandeis University, werd ze geconfronteerd met een cruciaal tekort aan aanbod tijdens haar onderzoek naar stresshormonen. Zonder aarzeling reisde ze naar de Chicago Union Stock Yards, een groot vleesverwerkingscentrum, om vers runderhypothalamusweefsel te verkrijgen. Deze bereidheid om tot het uiterste te gaan onderstreepte haar toewijding aan directe observatie en experimentele nauwkeurigheid.
Hoewel haar oorspronkelijke doel een stresshormoon was, leidde haar werk onverwachts tot de definitieve identificatie van Substantie P in 1970. De ware aard ervan als neuropeptide, dat tientallen jaren eerder werd ontdekt, bleef ongrijpbaar totdat uit het onderzoek van Dr. Leeman bleek dat het door de hersenen en het ruggenmerg werd vrijgegeven als reactie op pijn. Drie jaar later identificeerde ze een tweede cruciaal neuropeptide, waarmee ze haar status als leidende figuur in de neuro-endocrinologie versterkte.
Een erfenis in de neuro-endocrinologie
Vóór het werk van Dr. Leeman was het bestaan van Substance P bekend, in 1931 geïdentificeerd door Ulf von Euler en John Gaddum in Londen. Het was echter Leeman die zijn rol als neuropeptide vaststelde, een boodschappermolecuul dat de hersenfunctie rechtstreeks koppelt aan fysieke sensaties. Haar ontdekkingen brachten niet alleen de fundamentele neurowetenschappen vooruit, maar openden ook wegen voor het begrijpen van chronische pijn, ontstekingen en andere aandoeningen die verband houden met de verbinding tussen hersenen en lichaam.
De dood van Dr. Leeman werd bevestigd door haar dochters, Jennifer en Eve Leeman. Ze wordt overleefd door haar familie, en haar onderzoek blijft moderne neurologische studies beïnvloeden.
Het werk van Dr. Leeman werd gedreven door een diepe nieuwsgierigheid en de bereidheid om conventionele methoden uit te dagen, waardoor een erfenis achterbleef die de manier waarop we naar de relatie tussen de geest en het lichaam kijken, opnieuw vormgaf.
