Een fascinatie uit zijn jeugd voor kikkervisjes heeft bioloog Anthony Waddle naar de voorgrond van het behoud van amfibieën gebracht. Waddle is nu toonaangevend op het gebied van baanbrekend onderzoek in Australië en ontwikkelt radicale strategieën – van verwarmde schuilplaatsen tot genetische modificatie – om de chytrideschimmel te bestrijden, een ziekte die kikkerpopulaties wereldwijd decimeert.
De noodsituatie bij amfibieën: waarom kikkers ertoe doen
Kikkers en andere amfibieën worden geconfronteerd met een uitstervingscrisis. De chytrideschimmel heeft al 90 soorten uitgeroeid, en nog eens 500 zijn bedreigd. Dit gaat niet alleen over het verliezen van een charismatisch dier; Amfibieën spelen een cruciale rol in ecosystemen, controleren insectenpopulaties (inclusief ziektevectoren) en bieden potentieel voor baanbrekende medische ontdekkingen. Hun huid zou de sleutel kunnen zijn tot nieuwe, niet-verslavende pijnstillers en antibiotica-alternatieven.
Van stenen tot biotechnologie: de innovatieve aanpak van Waddle
Waddle’s werk begon met een simpele observatie: warmere temperaturen remmen de schimmel. Dit leidde tot de bouw van kleinschalige ‘sauna’s’ – gemetselde bakstenen schuilplaatsen met daarop kassen – ontworpen om de lichaamstemperatuur van de kikkers tijdens de koudere maanden te verhogen. Het experiment bleek succesvol; kikkers die beschut zaten in deze verwarmde omheiningen vertoonden een verhoogde weerstand tegen de schimmel.
Waddle stopte daar echter niet. Hij erkende de behoefte aan bredere oplossingen en wendde zich tot vaccinatie en synthetische biologie. Hij leidt nu projecten om honderden groene en gouden klokkikkers te immuniseren en in het wild vrij te laten, in de hoop de afnemende populaties te versterken. Voor soorten die niet kunnen worden gevaccineerd, zoals de ernstig bedreigde zuidelijke corroboree-kikker, waagt zijn team zich aan experimenten met genvervanging.
“We kunnen niet zomaar genen in kikkers stoppen, maar op onderzoeksniveau zouden we synthetische biologie moeten onderzoeken… we gaan deze methoden in het wild gebruiken voor natuurbehoud.” – Antonius Waddle
Het ethische debat rond genetische interventie
Synthetische biologie – het bewerken van organismen door hun genetisch materiaal te veranderen – blijft controversieel. Terwijl voorstanders het zien als een instrument om genetische knelpunten te bestrijden en de weerstand tegen ziekten te vergroten, uiten critici ethische bezwaren en waarschuwen ze voor mogelijke onbedoelde gevolgen. Ondanks dit debat is Waddle van mening dat gecontroleerde toepassing van synthetische biologie essentieel is. Zijn doel is om deze methoden te testen op meerdere Australische soorten, met als langetermijndoel het wereldwijd delen van effectieve oplossingen.
Een sprankje hoop voor het behoud van amfibieën
De Australische herpetoloog dr. Jodi Rowley beschrijft het werk van Waddle als ‘een sprankje hoop’ en merkt op dat meer dan 40% van de amfibieënsoorten al met uitsterven worden bedreigd. Zijn aanpak, die onmiddellijke interventies zoals verwarmde schuilplaatsen combineert met langetermijnoplossingen zoals genetische manipulatie, vertegenwoordigt een gedurfde poging om de trend te keren.
Waddle’s meedogenloze nieuwsgierigheid en gedrevenheid – geboren uit een jeugd waarin hij kikkervisjes observeerde – verlegt de grenzen van de natuurbehoudsbiologie. De uitdagingen zijn enorm, maar zijn optimisme en toewijding duiden op een potentieel keerpunt in de strijd om amfibieën voor uitsterven te behoeden.
