Een kolossale Antarctische ijsberg, bekend als A23a en ongeveer zo groot als Chicago, verzamelt snel smeltwater op het oppervlak en vormt een enorme, natuurlijke poel. Satellietbeelden onthullen het verrassende fenomeen: een verhoogde ijsrand die de randen van de ijsberg omringt, waardoor in feite een gigantisch, zij het ijskoud, zwembad ontstaat van 800 vierkante kilometer.
De ongebruikelijke retentie van smeltwater
De diepblauwe kleur van het verzamelde water – dat een diepte van enkele meters bereikt – duidt op een immens volume, waarschijnlijk in de miljarden liters. Dit is niet alleen maar het ophopen van water; het zit vast. Wetenschappers leggen uit dat de randen van de ijsberg naar beneden zijn gebogen en een natuurlijke dam vormen die voorkomt dat het smeltwater wegstroomt. Deze boogachtige structuur komt veel voor bij massieve ijsbergen en is het resultaat van golferosie en de inherente instabiliteit van hoge ijskliffen.
Een geschiedenis van schaal en drift
A23a heeft een lange geschiedenis: het brak in 1986 af van de Filchner-Ronne-ijsplaat, aanvankelijk meer dan vijf keer zo groot als de huidige omvang. Jarenlang had het de titel van ‘s werelds grootste ijsberg. De recente drift naar het noorden naar warmere wateren heeft de fragmentatie ervan echter versneld. De strepen oppervlaktewater laten ook de stromingspatronen van de ijsberg zien toen deze nog aan de Antarctische kustlijn verankerd was.
Dreigende desintegratie
Het enorme gewicht van het verzamelde smeltwater destabiliseert nu A23a. Als het water in scheuren terechtkomt en opnieuw bevriest, zal het een enorme druk uitoefenen, waardoor de ijsberg uiteenvalt. Volgens experts van de British Antarctic Survey zou dit bijna van de ene op de andere dag kunnen gebeuren, waardoor een monolithische structuur in een gefragmenteerde brij verandert. De situatie onderstreept de versnellende effecten van de klimaatverandering op de Antarctische ijsformaties.
Dit is niet alleen een wetenschappelijke curiositeit; het is een zichtbare demonstratie van hoe snel grote ijsmassa’s veranderen als reactie op opwarmingsomstandigheden. Het uiteenvallen van de A23a zal verder bijdragen aan de stijgende zeespiegel en veranderde oceaanstromingen.
